Gürcüce (Gürcüce: ქართული ენა / Kartuli ena), bir Kafkas halkı olan Gürcülerin konuştuğu dil. Gürcistan’ın resmî ve öğretim dilidir. Modern Gürcüce, Kartli diyalekti (Doğu Gürcücesi) temelinde gelişmiş ve 5. yüzyıldan (Eski Gürcüce) itibaren Gürcü edebiyatının tek dili olmuştur.

Gürcistan’da yaşayan 3,9 milyon kişinin (nüfusun yüzde 83’ü) asıl dilidir. Ayrıca yurtdışında, Türkiye, İran, Azerbaycan, Rusya, ABD ve Avrupa’da 500.000 kişi Gürcüce konuşur. Gürcüce, Gürcülerin etnografik gruplarının, diğer Güney Kafkas dilleri olan Svanca, Megrelce ve Lazca konuşan halkın da edebiyat dilidir. Öte yandan Gürcistan Yahudilerinin konuştuğu ve Gruzinik veya Kivruli olarak adlandırılan dili de Gürcistan’da 20.000 kişi ve ayrıca başka yerlerde 65.000 kişi (İsrail’de 60.000 kişi) konuşmaktadır.

Sınıflandırma

Gürcüce Güney Kafkas dillerinin en yaygın dilidir. Güney Kafkas dilleri ise Gürcüce ile birlikte Svanca (Gürcistan’ın kuzeybatı kesiminde, Svaneti’de konuşulur), Megrelce (Gürcistan’ın batı kesiminde, Samegrelo ve Abhazya’da konuşulur) ve Lazca’dan (çoğunluğu Türkiye’de olmak üzere Karadeniz kıyısında konuşulur) oluşur.
Diyalektleri
Ayrıca bakınız: Gürcüce'nin diyalektleri

Gürcüce’nin başlıca diyalektleri şunlardır: İmereti diyalekti, Raça-Leçhum diyalekti, Guria diyalekti, Acara diyalekti, İmerhev diyalekti (Türkiye’de konuşulur), Kartli diyalekti, Kaheti diyalekti, İngilo diyalekti (Azerbaycan’da konuşulur), Tuş diyalekti, Hevsur diyalekti, Mohev diyalekti, Pşav diyalekti, Mtiul diyalekti, Fereydan diyalekti (İran’da konuşulur), Meshet diyalekti.
Gürcüce'nin diğer Kafkas dilleriyle Akrabalığı
 İlk Kafkas dili        
 Kuzey Kafkas dilleri      

    

Kuzeybatı Kafkas dilleri:
Ön Ubıh - Abhaz: Ubıhça - Abhazca, Abazaca;
Ön Çerkes: Adığece (Batı Çerkesce) ve Kabartayca (Doğu Çerkesce)


    

Kuzeydoğu Kafkas dilleri:
Nah dilleri (Çeçence, İnguşça ve Batsça) -
Dağıstan dilleri (Avarca - Andice - Didoca,
Lakça, Lezgice ve Dargice)


 Güney Kafkas dilleri      

    

Gürcüce ve Gürcüce'nin Lehçeleri


    

Zan dili: Lazca ve Megrelce


    

Svanca



Tarih

Gürcüce, zengin bir edebiyat geleneğine sahiptir. Günümüze ulaşan Gürcüce en eski edebi metin, İakob Tsurtaveli’nin 5. yüzyılda yazdığı “Kraliçenin, Azize Şuşanik’in Çilesi”dir (Tsamebay tsmindisa Şuşanikisi, dedoplisa). Gürcü ulusal destanı “Kaplan Postlu Kahraman” (Vephistqaosani) ise, Şota Rustaveli tarafından 12. yüzyılda yazılmıştır.
Yazı sistemi

Gürcüce, tarihi boyunca, genelde Gürcü alfabesi olarak bilinen değişik yazı sistemleriyle yazılmıştır. Bugünkü alfabe olan mhedruli ("askeri") asıl yazı sistemi olmuştur. Diğer yazı biçimleri daha çok tarihsel belgelerde kalmıştır.

Mhedruli, 33 harften oluşur. Bu alfabenin, Gürcüce’nin bütün seslerini karşıladığı söylenebilir. 11. yüzyıl tarihçisi Leonti Mroveli, Gürcü alfabesini İÖ 3. yüzyılda, Kafkas İberyası (Kartli olarak da bilinir) kralı Parnavaz’ın geliştirdiğini yazar. Bu alfabe, İS 4-5. yüzyıllarda yeniden elden geçirilmiş, sonraki yüzyıllarda ise değişikliklere uğrayarak bugünkü biçimini almıştır.

Birbirinden farklı üç Gürcü alfabesi vardır. Bu alfabeler asomtavruli (büyük harfler), nushuri (küçük harfler) ve mhedruli’dir. Ayrıca dinsel metinlerde kullanılan ve hutsuri (dinsel) denen bir yazı biçimi daha vardır.

Slovence, çoğunluğu Slovenya'da yaşayan 2 milyon kişi tarafından konuşulan bir Slav dili.

Az kişi tarafından konuşulmasına rağmen çok fazla lehçesi vardır. Bunun sebebi, Slovencenin çok karışık bir dil olması ve değişimlere açık olmasıdır.

Hırvatça, (hrvatski) Slav dillerinin güney grubundan, Hırvatların konuştuğu dildir. Sırpça ile birlikte "Sırp-Hırvat dili" olarak da bilinirdi. Bugün Hırvatistan Cumhuriyeti'nin ve Avrupa Birliği[2] 'nin resmî dili olması dışında Bosna-Hersek'in fiiliyatta üç etnik yapılı bölümlenmesi sebebiyle burada da resmiyete sahiptir.
Alfabe ve Telaffuz

Hırvatça, Boşnakça gibi Latin Alfabesiyle yazılır. 900 yıllık bir geçmişi vardır. Standart Hırvatça yazı dili, merkez ağız bölgesinden oluşmuştur.
Yapı

Slav menşeli dillere dâhil edilen Hırvatça, diğer Slav dillerinden din ve kültürel yapı sebebiyle farklılaşır. Hırvatların Katolik mezhebine mensup olmaları ve fakat diğer Slavların Ortodoks mezhebine mensup olmaları, esasen kelime hazinesinde olan farklılıkları doğurmuştur.

Sırpça ile, kelime hazinesinin yanında, alfabe ve /e/-/ije/ (belo-bijelo) denkliği bakımlarından farklılık gösterir.

Alfabede 30 harf + 2 (i+e=ie, r+r=ŕ) vardır:

a, b, c, č, ć, d, dž, đ, e, f, g, h, i, j, k, l, lj, m, n, nj, o, p, r, s, š, t, u, v, z, ž.

q, w, x, y harfleri sadece yabancı özel isimlerde kullanılır.
Kelime Hazinesi
1288’de yazılan Vinodol Kanunnamesi
1368 tarihli Knez Novak Dua Kitabı
İngilizce     Hırvatça     Sırpça
Compare     Usporedba     Поређење (Poređenje)
Europe     Europa     Европа (Evropa)
Netherlands     Nizozemska     Холандија (Holandija)
Italians     Talijani     Италијани (Italijani)
Universe     Svemir     Васиона (Vasiona)
Spine     Kralježnica     Кичма (Kičma)
Air     Zrak     Ваздух (Vazduh)
Education     Odgoj     Васпитање (Vaspitanje)
Week     Tjedan     Седмица (Sedmica)
History     Povijest     Историја (Istorija)

Boşnakça (Boşnakça: Bosanski jezik, Bosanski), çoğunluğu Bosna-Hersek'te yaşayan Boşnakların konuştuğu dil.

Bosna-Hersek'in nüfusunun yarıdan fazlasını Boşnaklar oluşturur ve Boşnakça bu ülkenin resmî dillerinden biridir. Özellikle son yıllarda Hırvatça ve Sırpçadan hem biçim, hem sözcük dağarcığı bakımından iyice farklılaşmaya başlamıştır. Resmî olarak Hırvatça gibi Latin alfabesi ile yazılır. Fakat Kiril alfabesi ile de yazılabilir.